«Қапшағай УӨШ-1973» базасында аквакультура және генетика зерттеулерінің екінші жылдың қорытындылары

Ғылыми-техникалық бағдарлама аясында «Қазақстанның әртүрлі өңірлерінің табиғи-климаттық жағдайларында экономикалық жағынан тиімді инновациялық технологиялар мен жаңа акваөсіру нысандарын әзірлеу және енгізу» тақырыбы бойынша «Қапшағай УӨШ-1973» ЖШС базалық балық шаруашылығында «Қазақстан балық шаруашылықтарында келешегі бар акваөсіру нысандарын өсірудің тиімді биотехникалық әдістерін сынақтан өткізу және енгізу, ДНҚ-маркерлерін қолдану арқылы олардың генетикалық сәйкестендірілуі» жобасы бойынша зерттеудің екінші жылы аяқталуға жақын.
 
Ғылыми-зерттеу жұмысының нәтижесінде табиғи популяциядан (Кырыккурдык көлі) ауланған оңғақ балығының жасанды ортаға бейімделуі – доместикациясы жүргізілді. Оңғақ балығы мен Розенберг тұщы су асшаянын өнеркәсіптік жағдайда өсірудің биотехникалық әдістері әзірленді, сондай-ақ оңғақ балығына ДНҚ-маркерлерін қолдану арқылы генетикалық сәйкестендіру жүргізілді. Жұмыстар аяқталған соң, зерттеу нысандары – оңғақ балығы мен Розенберг тұщы су асшаяны қысқы кезеңге «Қапшағай УӨШ-1973» ЖШС-нен «БШ ҒӨО» ЖШС-нің Балқаш филиалына жеткізілді.
 
16-18 қазан аралығында «БШ ҒӨО» ЖШС Балқаш филиалының балық өсіру учаскесінде ТЖҚ-да (тұйық жүйелі қондырғыда) бақылау аулау жұмыстары жүргізіліп, қысқы кезеңге ауыстырылған оңғақ балығы мен Розенберг тұщы су асшаянына бонитировка жасалуда. Жұмыстарға бағдарлама жетекшісі, ғылым жөніндегі бөлім басшысының орынбасары, б.ғ.д., профессор Асылбекова С.Ж., кешенді балық шаруашылығы зертханасының м.а. меңгерушісі Алтаева Ф.А., экспедициялық отряд жетекшісі Тағаев Д.О., Сатбек А.Т., аға лаборант Сейтпатқалов Ж.С. қатысуда.

The 100th Anniversary of the Fisheries Industry Celebrated in the Aral Region

On October 10, 2025, a large-scale anniversary event was held in the Aral district of the Kyzylorda region to mark the 100th anniversary of the founding of the Aral State Fishery Trust — the enterprise that laid the foundation for Kazakhstan’s fishing industry.

The event was attended by the Chairman of the Fisheries Committee of the Ministry of Agriculture of the Republic of Kazakhstan, S. Sermaganbetov, Akim of the Aral district A. Ongarbayev, representatives of government bodies, industry veterans and specialists, members of the International Fund for Saving the Aral Sea, deputies of regional and district maslikhats, as well as public figures, members of the intelligentsia, labor veterans, and fisheries experts who arrived especially from Astana, Almaty, Kyzylorda, Irgiz and Kazalinsky district.

At the ceremonial meeting, a report was presented by the Deputy General Director of LLP “Fisheries Research and Production Center,” PhD T.T. Barakbaev. He spoke about the contribution of the scientific center to the development of regional fisheries.

The report was devoted to the topic “The Current State of Commercial Fish Farming in Our Region and the Condition of Water Bodies Used for Commercial Fish Breeding.” It provided a detailed overview of issues related to scientifically grounded industry development, the rational use of water resources, and the introduction of technologies for the artificial breeding of rare fish species.

In addition, a tree-planting ceremony was held at the Fishermen’s Alley in the city of Aral — an important event aimed at improving the region’s ecology and expressing gratitude to the fishing community.

Guests also visited several fish processing enterprises in the Aral district, including the “Aral SZC” plant, which has an annual production capacity of 7,000 tons. They familiarized themselves with the production process and noted the high quality of finished products intended for export.

Арал өңірінде балық шаруашылығының 100 жылдығы аталып өтті

     2025 жылғы 10 қазанда Қызылорда облысы, Арал ауданында Қазақстандағы балық өндірісінің негізін қалаған Арал мемлекеттік балық тресінің құрылғанына 100 жыл толуына орай ауқымды мерейтойлық іс-шара өтті.
     Іс-шараға ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Балық шаруашылығы комитетінің төрағасы С. Сермағамбетов, Арал ауданының әкімі А. Оңгарбаев, мемлекеттік органдардың өкілдері, сала ардагерлері мен мамандары, Халықаралық Аралды құтқару қорының өкілдері мен облыстық және аудандық мәслихаттың депутаттары, Астана, Алматы, Қызылорда қалаларынан, Ырғыз, Қазалы аудандарынан арнайы келген мемлекет және қоғам қайраткерлері, зиялы қауым өкілдері, еңбек ардагерлері мен балық шаруашылығы саласының мамандары қатысты.
     Мерекелік жиынға «Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС бас директорының орынбасары, PhD Баракбаев Т.Т. арнайы қатысып, ғылыми орталықтың өңірлік балық шаруашылығын дамытуға қосып жатқан үлесі туралы баяндама жасады.
    Баяндамада «Өңіріміздегі тауарлы балық өсірудің қазіргі жағдайы және тауарлы балық өсірілетін су айдындарының жай-күйі» тақырыбы қамтылып, саланың ғылыми негізделген дамуы, су ресурстарының тиімді пайдаланылуы, сирек кездесетін балық түрлерін қолдан өсіру технологияларын енгізу мәселелері кеңінен қозғалды.
    Сонымен қатар, Арал қаласындағы Балықшылар аллеясында ағаш отырғызу рәсімі өткізіліп, өңір экологиясын жақсарту мен балықшылар қауымына құрмет көрсетуге бағытталған игі шара ұйымдастырылды.
     Қонақтар Арал ауданындағы бірқатар балық өңдеу кәсіпорындарының жұмысымен танысып, соның ішінде жылдық қуаттылығы 7 000 тонна болатын «Арал СДО» зауытының өндірістік процесін көріп, экспортқа бағытталған дайын өнім сапасына назар аударды.
 

В Аральском регионе отметили 100-летие рыбного хозяйства

    10 октября 2025 года в Аральском районе Кызылординской области прошло масштабное юбилейное мероприятие, посвящённое 100-летию со дня основания Аральского государственного рыбного треста — предприятия, ставшего основой рыбной промышленности Казахстана.
    В мероприятии приняли участие председатель Комитета рыбного хозяйства Министерства сельского хозяйства РК С. Сермаганбетов, аким Аральского района А. Онгарбаев, представители государственных органов, ветераны и специалисты отрасли, представители Международного фонда спасения Арала, депутаты областного и районного маслихатов, а также государственные и общественные деятели, представители интеллигенции, ветераны труда и специалисты рыбного хозяйства, специально прибывшие из Астаны, Алматы, Кызылорды, Иргиза и Казалинского района.
    На торжественном собрании с докладом выступил заместитель генерального директора ТОО «Научно-производственный центр рыбного хозяйства», PhD Т.Т. Баракбаев. Он рассказал о вкладе научного центра в развитие регионального рыбного хозяйства.
    Доклад был посвящён теме «Современное состояние товарного рыбоводства в нашем регионе и состояние водоёмов, используемых для выращивания товарной рыбы». В нём были подробно рассмотрены вопросы научно обоснованного развития отрасли, рационального использования водных ресурсов, внедрения технологий искусственного разведения редких видов рыб.
    Кроме того, на Аллее рыбаков в городе Арал состоялась церемония посадки деревьев — важное мероприятие, направленное на улучшение экологии региона и выражение признательности рыбацкому сообществу.
    Гости посетили ряд рыбоперерабатывающих предприятий Аральского района, в том числе завод «Арал СДО» с годовой мощностью 7 000 тонн. Они ознакомились с производственным процессом и обратили внимание на качество готовой продукции, ориентированной на экспорт.
 

Қауымдастырылған профессор (доцент) лауазымына үміткер туралы хабарландыру — Аубакирова М.

  1. СПРАВКА на соискание ученого звания ассоциированного профессора Аубакирова М.
  2. Список публикаций в международных рецензируемых изданиях Аубакирова М.

2024–2026 жылдарға арналған ғылыми-техникалық бағдарламалар шеңберінде Ғылыми/Координациялық кеңестің отырысы

2025 дың 7–8 қазан аралығында  «Балық шаруашылығының ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС бас кеңсесінде 2024–2026 жылдарға арналған ғылыми-техникалық бағдарламалар шеңберінде жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстарының 2025 жылға арналған есептерін қарау жөніндегі Ғылыми/Координациялық кеңестің отырысы өтуде.
 
Отырысты «БШ ҒӨО» ЖШС Бас директордың орынбасары, PhD Барақбаев Т.Т. жүргізуде.
 
Отырысқа келесі қатысушылар қатысуда:
  • Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитетінің өкілі — Кожаева З.С.;

Ғылыми-зерттеу жобаларының қосалқы орындаушылары:

  • Куанчалеев Жақсығали Батыргалиевич — С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің аңшылықтану және балық шаруашылығы кафедрасының аға оқытушысы;
  • Абдыбекова Аида Макеновна — ветеринария ғылымдарының докторы, профессор, «ҚазНИВИ» ЖШС Бас директордың орынбасары;
  • Қыдырманов Айдын Исағалиевич — ветеринария ғылымдарының докторы, PhD, профессор, «Микробиология және вирусология ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС вирус экологиясы зертханасының меңгерушісі;
  • Габбасов Марс Беккалиевич — физика-математика ғылымдарының кандидаты, «Фактор» жүйелік зерттеулер компаниясы» ЖШС Бас директоры;
  • Баймуканов Мирғали Төлеуғалиұлы — биология ғылымдарының кандидаты, жоба жетекшісі, «Гидробиология және экология институты» мекемесі.
 
📑 Отырыстың күн тәртібі 2025 жылға арналған келесі ғылыми-зерттеу тақырыптары бойынша есептерді қарауды қамтиды:
1.«Қазақстанның әртүрлі өңірлерінің табиғи-климаттық жағдайларында экономикалық тұрғыдан тиімді инновациялық технологиялар мен аквакультураның жаңа нысандарын әзірлеу және енгізу»
(ЖТН: BR23591065, жоба жетекшісі — б.ғ.д., профессор, ҚР ҰҒА академигі Асылбекова С.Ж.)
2.«Су айдындарының әлеуетін бағалау және қорлардың динамикасын модельдеу негізінде су биологиялық ресурстарын сақтау және орнықты пайдалану жөніндегі кешенді зерттеулер»
(ЖТН: BR23591095, жоба жетекшісі — б.ғ.д., профессор, ҚР ҰҒА академигі Исбеков К.Б.)
 
Отырыстың нәтижелері бойынша 2025 жылға арналған есептер Ғылыми кеңесте мақұлданып, «БШ ҒӨО» ЖШС Бас директорына бекітуге және Тапсырыс берушіге белгіленген тәртіппен жолданатын болады.
 

Ученый/Координационный совет в рамках научно-технических программ на 2024–2026 годы

07–08 октября 2025 года, в головном подразделении ТОО «Научно-производственный центр рыбного хозяйства» (г. Алматы) проводится заседание Ученого/Координационного советов по рассмотрению отчетов за 2025 год по научно-исследовательским работам, выполняемым в рамках научно-технических программ на 2024–2026 годы.
 
Заседание проходит под председательством заместителя генерального директора ТОО «НПЦ РХ», PhD Баракбаева Т.Т.
 
В работе заседания принимают участие:
  • представитель Комитета рыбного хозяйства Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан — Кожаева З.С.;

Соисполнители научно-исследовательских проектов:

  • Куанчалеев Жаксыгали Батыргалеевич — старший преподаватель кафедры охотоведения и рыбного хозяйства НАО «Казахский агротехнический исследовательский университет им. С. Сейфуллина»;
  • Абдыбекова Аида Макеновна — доктор ветеринарных наук, профессор, заместитель генерального директора ТОО «КазНИВИ»;
  • Кыдырманов Айдын Исагалиевич — доктор ветеринарных наук, PhD, профессор, заведующий лабораторией экологии вирусов ТОО «НПЦ микробиологии и вирусологии»;
  • Габбасов Марс Беккалиевич — кандидат физико-математических наук, генеральный директор ТОО «Компания системных исследований «Фактор»;
  • Баймуканов Миргалий Тулеугалиевич — кандидат биологических наук, руководитель проекта, Учреждение «Институт гидробиологии и экологии».
 
📑 Повестка заседания включает рассмотрение отчетов за 2025 год по следующим научно-исследовательским тематикам:
1.«Разработка и внедрение инновационных технологий и новых объектов аквакультуры, экономически эффективных в природно-климатических условиях различных регионов Казахстана»
(ИРН: BR23591065, руководитель — д.б.н., профессор, академик НААН РК Асылбекова С.Ж.)
2.«Комплексные исследования водоемов для сохранения и устойчивого использования водных биологических ресурсов на основании оценки их потенциала и моделирования динамики запасов»
(ИРН: BR23591095, руководитель — д.б.н., профессор, академик НААН РК Исбеков К.Б.)
 
По результатам заседания отчеты за 2025 год, одобренные Ученым советом, будут представлены на утверждение генеральному директору ТОО «НПЦ РХ» и направлены Заказчику в установленном порядке.
 

Work on the Sustainable Development of the Alakol System’s Fish Resources

Since September 5, 2025, up to the present, employees of LLP “«Fisheries Research and Production Center»– S. Karlybayuly, Zh. Bakkozha, B. S. Pangereev, and N. K. Sakharin – have been conducting scientific research in the Alakol lake system.

The research is carried out within the framework of budget programs.

At present, the expedition team is performing the following tasks:

  • collection of ichthyological material and analysis of the main biological indicators of fish;
  • study of the composition of the commercial ichthyofauna of the reservoirs;
  • analysis of the commercial catch indicators of users at the assigned fishing areas.

The work is carried out with the participation of the chief specialist of the Alakol Department of Fisheries Inspection – Sh. Kullenova.

Scientific research in the Alakol lake system continues

Алакөл көлдер жүйесінің балық ресурстарын тұрақты дамыту бойынша жұмыстар атқарылуда

2025 жылдың 5 қыркүйегінен бастап бүгінгі күнге дейін «БШҒӨО» ЖШС қызметкерлері – С. Қарлыбайұлы, Ж. Баққожа, Б. С. Пангереев және Н. К. Сахарин – Алакөл көлдер жүйесінде ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде.

Зерттеулер бюджеттік бағдарламалар шеңберінде  жүзеге асырылуда.

Қазіргі уақытта экспедициялық жасақ келесі бағыттар бойынша жұмыс істеуде:

  • Балықтардың негізгі биологиялық көрсеткіштеріне талдау жүргізіліп, ихтиологиялық материал жиналуда;
  • Су айдындарындағы кәсіптік маңызы бар ихтиофауна құрамы зерттелуде;
  • Бекітілген балық шаруашылығы учаскелерінде табиғат пайдаланушылардың кәсіптік аулау қызметі сарапталуда.

Жұмыстар Алакөл балық инспекциясы бөлімінің бас маманы Ш. Күленованың қатысуымен жүргізілуде.

Алакөл көлдер жүйесіндегі зерттеу жұмыстары жалғасуда.