Көлсай көлдеріндегі ғылыми-зерттеу жұмыстары жалғасуда

by Aijan

«БШҒӨО» ЖШС қызметкерлері 17.08.2026 жылғы №66-К бұйрыққа сәйкес Төменгі және Ортаңғы Көлсай көлдерінде кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде.
Іссапар мерзімі: 18–23 тамыз 2026 жыл. Экспедициялық топ құрамында Ихтиология және гидроаналитика зертханасының қызметкерлері:

  • Баққожа Ж.М. — экспедициялық отряд жетекшісі;
  • Аблайсанова Г.М. — аға ғылыми қызметкер;
  • Өтеген С.А. — кіші ғылыми қызметкер;
  • Бектуров Д.С. — ғылыми қызметкер;
  • Сахарин Н.К. — жүргізуші.

Зерттеу барысында ихтиологиялық, гидробиологиялық және гидрохимиялық материалдар жиналып, су экожүйесінің жағдайы мен балық ресурстарының қазіргі ахуалы бағалануда.

Экспедицияның маңызды құрамдас бөлігі — су ортасының гидрохимиялық жағдайын зерттеу. Су айдындарының әртүрлі нүктелерінен сынамалар алынып, олардың негізгі физика-химиялық көрсеткіштерін анықтауға қажетті материалдар жинақталуда.

Гидрохимиялық көрсеткіштерді зерттеу су сапасын және балықтар мен басқа да су организмдерінің тіршілік ету ортасының жағдайын бағалауға мүмкіндік береді. Алынған мәліметтер ихтиологиялық және гидробиологиялық зерттеу нәтижелерімен бірге Көлсай көлдерінің су экожүйесіне кешенді баға беруге негіз болады.

Ғылыми-зерттеу жұмыстары 021 бағдарламасы шеңберінде жүзеге асырылып, балық қорының жағдайын бағалауға, балық өнімділігін анықтауға және су биоресурстарын қорғау мен тиімді пайдалану бойынша ғылыми негіздемелер әзірлеуге бағытталған.

Қапшағай су қоймасы мен Іле өзеніндегі жазғы кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстары

by Aijan

16 шілдеден бастап қазіргі уақытқа дейін «БШ ҒӨО» ЖШС қызметкерлерімен (экспедициялық отряд жетекшісі – Макамбетов С.Ж., экспедициялық отряд жетекшісінің м.а. – Бакқожа Ж.М., ғылыми қызметкер – Бектуров Д.Е., кіші ғылыми қызметкер – Өтеген С.А.) 021 бағдарлама (100 бағдарлама тармағы) және 267 БҚЖ бойынша Іле өзені мен Қапшағай  суқоймасында жаздық кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде.

Жұмыстың мақсаты — іссапар кезеңінде мониторингтік нүктелер бойынша ихтиологиялық, гидробиологиялық және гидрологиялық материалдар жинау.

Іс-сапар барысында мониторингтік нүктелер бойынша кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде, оның ішінде ихтиологиялық, гидробиологиялық және гидрохимиялық материалдар мен сынамалар жиналуда, сонымен қатар, эхолоттық түсірілім жүргізілуде;

Қапшағай суқоймасында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу кезеңінде Балқаш-Алакөл облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы (БАОББШИ)  Қапшағай балық инспекциясы бөлімінің бас маманы Советхан Ш.С. қатысуда.

Зерттеу кезеңінде Қапшағай су қоймасының 9-станциясында (координаттары: ендігі 43°56’25.75″С, бойлығы 77°21’50.14″Ш) дене ұзындығы L – 23,3 см, l – 20,3 см және салмағы 202 г болатын кәдімгі алабұғаның бір данасы тіркелді. Аталған түр Балқаш-Алакөл бассейні үшін бөгде түр болып табылады. Оның пайда болуы, болжам бойынша, аквакультураның бақылаусыз дамуымен байланысты.

Өзен алабұғасы немесе кәдімгі алабұға (Perca fluviatilis Linnaeus, 1758) кең таралған түр болып табылады. Ол Балқаш-Алакөл бассейнінде кездеспейді, бұл жерде оның экологиялық орнын басқа түр иеленген, сондай-ақ Талас өзені мен Сырдария бассейнінің Шымкент облысы аумағындағы бөлігінде таралмаған.

  • Тұрақты мекендеуші балық. 1–3 жасында жыныстық жетіледі.
  • Су температурасы 7–15 ºС болған кезде көктемде уылдырық шашады. Фитофил.
  • Уылдырығын өсімдіктерге «гирляндалар» түрінде, кейде су түбіне шашады. Тұқымдылығы – 900 мыңға дейін уылдырықты құрайды.
  • Қоректенуі аралас: зообентос және балық шабақтары, соның ішінде өзінің шабақтары.
  • Каннибализм әсіресе басқа балықтар жоқ жерлерде байқалады. Кәсіптік түр.

Алакөл көлдер жүйесінде (АКЖ) жаз маусымында жүргізіліп жатқан ғылыми-зерттеу жұмыстары

by Aijan

2026 жылдың 16 шілдесінен бастап қазіргі уақытқа дейін «БШ ҒӨО» ЖШС-нің қызметкерлері: экспедициялық отряд жетекшісі – Қарлыбайұлы С. және ғылыми қызметкерлер – Пангереев Б.С., Игілік Р., Жданко Л.А. және зертханашы – Абишев Н. 021 бағдарлама (100 бағдарлама тармағы) және 267 БҚЖ бойынша Алакөл көлдер жүйесінде (АКЖ) жаздық кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде.

  • Іссапар барысында мониторингтік нүктелер бойынша кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде, оның ішінде ихтиологиялық, гидробиологиялық және гидрохимиялық материалдар мен сынамалар жиналуда, сонымен қатар, эхолоттық түсірілім жүргізілуде;
  • Алакөл көлдер жүйесінде (Алакөл, Қошқаркөл, Сасықкөл) ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу кезеңінде Балқаш-Алакөл облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы (БАОББШИ) Алакөл балық инспекциясы бөлімінің бас маманы Жумагулов А.У. қатысуда.
  • Кешенді зерттеу жұмыстары 2026 жылдың тамыз айына дейін жалғасатын болады.

Алакөл көлдер жүйесін (АКЖ) зерттеу барысында Қатынсу өзенінен шабақтық сүзгі ауға Misgurnus туысына жататын, дене ұзындығы (L) 75,5–111,2 мм, дене салмағы 1,25–6,45 г аралығында 7 дана шырма-балық ауланды. Misgurnus туысының өкілдері бұл өңір үшін бөгде (интродукцияланған) балықтар болып табылады және бұған дейін Алакөл көлдер жүйесін зерттеу барысында тіркелмеген.

Misgurnus туысы Cobitidae (шырмабалықтар) тұқымдасына, Cypriniformes (тұқытәрізділер) отрядына жатады. Бұл – денесі ұзынша, цилиндр тәрізді, аузы маңында 10 мұртшасы бар, тұщы су түбінде тіршілік ететін балықтар. Оттегі тапшылығына төзімді, атмосфералық ауамен тыныс ала алады және қолайсыз жағдайда лайға көміліп тіршілік етуге бейім. Табиғи таралу аймағы Шығыс Азияны қамтиды, ал кейбір түрлері басқа өңірлерге интродукцияланған.

Misgurnus туысы өкілдерінің Қатынсу өзенінде кездесуі олардың Алакөл көлдер жүйесіне жататын көршілес су ағындарынан табиғи таралуымен де, антропогендік интродукциямен де байланысты болуы мүмкін екенін көрсетеді және олардың таралуын әрі қарай тұрақты бақылауды қажет етеді.  

 

«Ауыл шаруашылығы саласының үздігі» медалімен марапаттау

by Aijan

«Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС-нің ұжымы Солтүстік филиалдың аға ғылыми қызметкері, құрметті қызметкер Ольга Ивановна Кириченконы мерейлі 70 жасымен шын жүректен құттықтайды!

Ольга Ивановна 40 жылдан астам өмірін балық шаруашылығы ғылымын дамытуға арнап, саланың түрлі қызметтерінде еңбек етіп, бай кәсіби жолдан өтті. Әр жылдары ол балық шаруашылығы саласының дамуына елеулі үлес қосты, соның ішінде Алтай филиалын табысты басқарды.

Ғылыми қызметі барысында Ольга Ивановна 150-ден астам ғылыми жарияланымның және өнертабыстарға берілген 15 патенттің авторы атанды. 2018 жылдан бастап бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру аясындағы ғылыми жобаларға табысты жетекшілік етіп, олардың жүзеге асырылуы отандық балық шаруашылығы ғылымының дамуына зор үлес қосты.

ҚР Ауыл шаруашылығы министрі А. Сапаровтың 2026 жылғы 6 маусымдағы бұйрығына сәйкес, көп жылғы жемісті еңбегі, жоғары кәсібилігі және Қазақстан Республикасының балық шаруашылығы саласын дамытудағы ерекше еңбегі үшін Ольга Ивановнаға «Ауыл шаруашылығы саласының үздігі» құрметті атағы берілді. Салтанатты жағдайда оған осы жоғары марапаттың белгісі саналатын төсбелгі табысталды.

Сонымен қатар, Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығының басшылығы атынан Ольга Ивановнаға өз ісіне адалдығы, жоғары кәсіби шеберлігі және балық шаруашылығы саласының дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Алғыс хат» табыс етілді.

Құрметті Ольга Ивановна! Сізді 70 жас мерейтойыңызбен шын жүректен құттықтаймыз! Сізге зор денсаулық, бақыт, бақ-береке, сарқылмас күш-қуат, жаңа ғылыми жетістіктер, әріптестеріңіздің құрметі мен жақындарыңыздың ыстық ықыласын тілейміз. Мол тәжірибеңіз, даналығыңыз және мамандығыңызға деген адалдығыңыз алдағы уақытта да отандық ғылым мен балық шаруашылығы саласының өркендеуіне қызмет ете берсін!

 

Ашық есік күні

by Aijan

Балық шаруашылығы қызметкерлері күніне орай «Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС-де әл-Фараби атындағы ҚазҰУ студенттеріне арналған ашық есік күні ұйымдастырылды. Іс-шара барысында болашақ мамандар гидробиология, аквакультура және ихтиология зертханаларының жұмысымен танысып, ғылыми зерттеулердің заманауи бағыттары туралы мәлімет алып, практикалық сабақтарға қатысты.

Зертханалық тәжірибе барысында студенттер:

  • фитопланктонды, зоопланктонды және зообентосты зерттеу әдістерін меңгерді;
  • гидробиологиялық сынамаларды өңдеудің негізгі тәсілдерімен танысты;
  • Орталық мамандарының жетекшілігімен зертханалық құрал-жабдықтармен жұмыс істеу бойынша тәжірибелік дағдыларға ие болды.

Мұндай іс-шаралар студенттердің теориялық білімін тәжірибемен ұштастыруға, ғылыми қызметтің ерекшеліктерімен танысуға және болашақ кәсіби жолына сенімді қадам жасауға мүмкіндік береді. Іс-шараға қатысқан барлық студенттерге қызығушылық танытқандары үшін алғыс білдіреміз, сондай-ақ болашақ кәсіби қызметтеріне табыс тілейміз!

021 — 100 — 159 бюджеттік бағдарлама бойынша 2025 жылға арналған ақпарат

by Aijan

1.Жұмыстың атауы: Балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, балықты және басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемелерін, халықаралық, республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және Зайсан-Ертіс бассейнінің ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуін әзірлеу, сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау.

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00009

Іске асыру мерзімі: 2024-2025жж

Жұмыс түрі: қолданбалы зерттеулер

Мақсат: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу, балық және басқа да су жануарларын аулау лимиттерінің биологиялық негіздемелерін әзірлеу және Ертіс бассейнінің халықаралық, республикалық және жергілікті маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында балық аулау режимі мен реттеу бойынша ұсынымдар беру. Негізгі кәсіптік балық түрлерінің қорларының қазіргі жай-күйін бағалау, балық ресурстары мен басқа да су жануарларын алып қоюдың рұқсат етілген шекті көлемін есептеу және Ертіс бассейнінің су айдындарында балық аулауды ұтымды жүргізу бойынша ұсынымдар әзірлеу.

Зерттеу объектілері: Ертіс бассейнінің негізгі балық кәсіпшілігі су айдындары (Жайсан көлі, Бұқтырма су қоймасы, Өскемен су қоймасы), Шүлбі су қоймасы, Ертіс өзені, қ.Сәтпаев атындағы Канал), ЕҚТА су айдындары (Катонқарағай МҰТП-көлі. Язевое, оз Черновое, оз. Марале; Баянауыл МҰТП-көл. Сабындыкөл, көл. Жасыбай, көл. Торайғыр; Марқакөл ГӨЗ-көлі. Марқакөл), Шығыс Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар су айдындары (Күршім ауданы-Жылытау көлі, Белкөл көлі, Қоскөл көлі 1, Қоскөл көлі 2, Безимянное көлі 1, Безимянное көлі 2) және Жарма ауданының Абай облысының жергілікті су айдындары (Шар су қоймалары, Алайғыр су қоймалары, тоған (Николаевка ауылының солтүстік – оңтүстік бағытында) , Павлодар облысының жергілікті маңызы бар су айдындары (көл. Бүркітсор, Баянауыл ауданы, көл. Бұламбай, Баянауыл ауданы, көл. Қисық, Ақтоғай ауданы, көл. Челдоук, Железинка ауданы, оз. Жазық, Ақкөл ауданы).

Қолдану аймақтары: Халықаралық, Республикалық маңызы бар су айдындары және Нұра-Сарысу бассейнінің ЕҚТА су айдындары.

Алынған нәтижелер: 2025 жылғы зерттеулерде қоршаған ортаның негізгі факторлары мен гидробионттардың биологиялық көрсеткіштерін бақылау жалғасты. Балық популяциясының өсу қарқыны мен басқа биологиялық көрсеткіштеріне талдау жасалды. Рұқсат етілген шекті балық аулауды бағалау Қазақстан Республикасы Қоршаған орта және су ресурстары министрінің 04.04.2014 ж. бекітілген бұйрығына сәйкес жүргізілді. «Жануарлар дүниесін пайдалануға биологиялық негіздеме дайындау қағидаларын бекіту туралы» № 104-Ө (Қазақстан Республикасы Экология, Геология және табиғи ресурстар министрінің 18.10.2022 жылғы №662 бұйрығымен өзгертулер мен толықтырулармен) [1]. Су айдындарындағы кәсіпшілік ахуал талданып, кәсіпшілік күш — жігерге арналған аулау материалдары берілді. Балық ресурстарын пайдалануды оңтайландыру бойынша ұсыныстар берілген.

◆ ◆ ◆

2. Жұмыстың атауы: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, балықты және басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемелерін, Халықаралық, Республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және Арало — Сырдария бассейнінің ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуін әзірлеу, сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00006

Іске асыру мерзімі: 2024 – 2025

Жұмыс түрі : қолданбалы зерттеулер

Мақсат: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу, балық және басқа да су жануарларын аулау лимиттерінің биологиялық негіздемелерін әзірлеу және зерттелетін су айдындарында балық аулау режимі мен реттеу бойынша ұсыныстар беру. Балықтардың негізгі кәсіпшілік түрлерінің қорларының қазіргі жай-күйін бағалау, балық ресурстары мен басқа да су жануарларын алып қоюдың рұқсат етілген шекті көлемін есептеу және Кіші Арал теңізінде балық аулауды ұтымды жүргізу жөнінде ұсынымдар әзірлеу. Сырдария Қызылорда облысы шегінде және Үлкен Арал теңізінің Тұщыбас және Чернышев шығанақтарында, Шардара су қоймасында, Сырдария өзенінде, сондай-ақ Сайрам-Өгем МҰТП су айдындарында (Өгем, Машат, Даубаба, Көкбұлақ өзендері мен Балықты көлі), сондай-ақ Қызылорда және Түркістан облыстарының резервтік қорының жергілікті маңызы бар су айдындарында.

Зерттеу объектілері: балықтардың кәсіпшілік популяциясы және Кіші Арал теңізінің гидробиоценоздары, Қызылорда облысы шегіндегі Сырдария өзені, Артемия кисталары (Artemia ѕр.) Түркістан облысы шегіндегі Үлкен Арал теңізінің Тұщыбас және Чернышев шығанақтарында, Шардара су қоймасында, Сырдария өзенінде, Сайрам-Өгем МҰТП су айдындарында (Өгем, Машат, Даубаба, Көкбұлақ өзендері мен Балықты көлі), сондай-ақ Қызылорда және Түркістан облыстарының резервтік қорының жергілікті маңызы бар су айдындарында.

Қолдану аймақтары: Кіші Арал теңізі, Қызылорда облысы шегіндегі Сырдария өзені, Үлкен Арал теңізінің Тұщыбас және Чернышев шығанақтары, Шардара су қоймасы, Түркістан облысы шегіндегі Сырдария өзені, Сайрам-Өгем МҰТП су қоймасы (Өгем, Машат, Даубаба, Көкбұлақ өзендері және Балықты көлі), сондай-ақ Қызылорда резервтік қорының жергілікті маңызы бар су айдындары және Түркістан облыстары.

Алынған нәтижелер: зерттеулер нәтижесінде 2026 жылғы 1 қаңтар мен 31 желтоқсан аралығында Қызылорда облысы шегінде Кіші Арал теңізінде, Үлкен Арал теңізі шығанақтарында және Сырдария өзенінде балық аулау режимін оңтайландыру бойынша балық аулаудың биологиялық негізделген нормалары (көлемдері) және ұсынымдар әзірленді.

◆ ◆ ◆

3. Жұмыстың атауы: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, балықты және басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемелерін, Халықаралық, Республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және Балқаш — Алакөл бассейні ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуін әзірлеу (көлдердің Алакөл жүйесі), сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау.

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00003

Іске асыру мерзімі: 2024 – 2025

Жұмыс түрі : қолданбалы зерттеулер

Мақсат: балық шаруашылығы су айдындарының және немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу, балық пен басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемесін әзірлеу және Сасықкөл, Қошқаркөл және Алакөл көлдерінде балық аулауды реттеу және режимі бойынша ұсыныстар беру.

Зерттеу объектілері:  зерттеу объектісі болып Сасықкөл, Қошқаркөл және Алакөл көлдерінің балық аулау популяциялары мен гидробиоценоздары табылады.

Қолдану аймақтары: Алакөл көлдер жүйесі.

Алынған нәтижелер: негізгі балық түрлерінің популяцияларының қазіргі жағдайын зерттеу кезінде ұрпақтың орташа өмір сүру ұзақтығына тең кезеңдегі олардың биологиялық көрсеткіштерінің көпжылдық динамикасына талдау жасалды. Су айдындарының биоресурстарын сақтау және орнықты пайдалану мақсатында мелиорациялық жұмыстарды жүргізу бойынша ұсынымдар берілді, 2026 жылға арналған алып қоюдың шекті жол берілетін көлемінің болжамы есептелді.

◆ ◆ ◆

4. Жұмыстың атауы: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, балықты және басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемелерін, Халықаралық, Республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және Нұра-Сарысу бассейні ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуін әзірлеу, сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00004

Іске асыру мерзімі: 2024 – 2025

Жұмыс түрі : қолданбалы зерттеулер

Мақсат: зерттелетін су айдындарының балық шаруашылығы мәнін анықтау, 2026 жылға арналған балықты алып қоюдың шекті рұқсат етілген көлемін (ПДУ) есептеу үшін қолда бар кәсіптік қорларды бағалау, Нұра өзені мен оның жайылмалы су айдындарын балық шаруашылығында пайдалану ұсынымдарын беру.

Зерттеу объектілері: жайылмалы су айдындары бар Нұра өзені және ЕҚТА – «Бұйратау» МҰТП және Қарқаралы МҰТП су айдындары

Қолдану аймақтары: жайылмалы су айдындары бар Нұра өзені және ЕҚТА – «Бұйратау» МҰТП және Қарқаралы МҰТП су айдындары.

Алынған нәтижелер: «Бұйратау» МҰТП аумағында орналасқан Әжібай көлін және Қармнпп аумағындағы үш су айдынын кадастрлық зерттеу нәтижелері келтіріледі. Су ортасының негізгі параметрлеріне, азық-түлік базасының жай-күйіне, тіршілік ететін балықтардың биологиялық сипаттамаларына баға берілді: мөлшері, салмағы, сызықтық және салмақтық өсу қарқыны. Негізгі кәсіптік балықтардың қоры анықталды. Су қоймаларын пайдалану бойынша ұсыныстар берілген.

◆ ◆ ◆

5. Жұмыстың атауы: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, балықты және басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемелерін, Халықаралық, Республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және Есіл бассейнінің ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуін әзірлеу, сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00008

Іске асыру мерзімі: 2024 – 2025

Жұмыс түрі: қолданбалы зерттеулер

Мақсат: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу, балық және басқа да су жануарларын (шаяндар және басқа да омыртқасыздар) аулау лимиттерінің биологиялық негіздемелерін әзірлеу және халықаралық және Республикалық маңызы бар РР балық шаруашылығы су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуі бойынша ұсынымдар беру. Есіл және Силет. Негізгі кәсіпшілік балық түрлерінің қорларының қазіргі жай-күйін бағалау, балық ресурстарын және басқа да су жануарларын алып қоюдың рұқсат етілген шекті көлемін есептеу және рр су айдындарында балық аулауды ұтымды жүргізу бойынша ұсынымдар әзірлеу. Есіл және Силет. Жергілікті маңызы бар су айдындарының акваториясы бойынша балық және басқа да су биологиялық ресурстарының кәсіпшілік қорларының жай-күйін және таралуын бағалау үшін ғылыми зерттеулер жүргізу. Зерттелетін су айдындарының балық ресурстарын пайдалануға, балық шаруашылығы мелиорациясы, балық аулау режимін оңтайландыру және реттеу жөніндегі іс-шараларды жүргізуге биологиялық негіздемелер дайындау.

Зерттеу объектілері: Есіл өзендері мен Силеттер, Есіл бассейнінің жергілікті су айдындары, сондай-ақ «Бурабай» МҰТП, «Көкшетау» МҰТП және «Қорғалжын»МӨЗ су айдындары.

Қолдану аймақтары: Есіл өзендері мен Силеттер, Есіл бассейнінің жергілікті су айдындары, сондай-ақ «Бурабай» МҰТП, «Көкшетау» МҰТП және «Қорғалжын»МӨЗ су айдындары.

Алынған нәтижелер: рр зерттеулерінде. Есіл және Силет 2025 жылы қоршаған ортаның негізгі факторлары мен гидробионттардың биологиялық көрсеткіштеріне мониторинг жалғасты. Балық популяциясының өсу қарқыны мен басқа биологиялық көрсеткіштеріне талдау жасалды. Балықты алып қоюдың рұқсат етілген шекті көлеміне бағалау жүргізілді, су айдындарындағы кәсіптік ахуалға талдау жасалды, кәсіпшілік күш-жігерге аулау бойынша материалдар берілді. Рр балық ресурстарын пайдалануды оңтайландыру бойынша ұсыныстар берілген. Есіл және Силет. Есепте Есіл бассейнінің жергілікті маңызы бар 19 су айдынын кадастрлық зерттеу нәтижелері келтіріледі. Су ортасының негізгі параметрлеріне, азық-түлік базасының жағдайына, асшаяндар популяциясының жағдайына, тіршілік ететін балықтардың биологиялық сипаттамаларына баға берілді: мөлшері, салмағы, сызықтық және салмақтық өсу қарқыны. Асшаяндардың кисталары мен негізгі кәсіптік балықтардың қорлары анықталды. Жергілікті маңызы бар су айдындарын балық шаруашылығында пайдалану бойынша ұсыныстар беріледі. Сондай-ақ, «Көкшетау» МҰТП 6 су айдынын, «Бурабай» МҰТП 7 су айдынын және «Қорғалжын»МҰТП 3 су айдынын кадастрлық зерттеу нәтижелері келтіріледі. Су ортасының негізгі параметрлеріне, азық-түлік базасының жай-күйіне, тіршілік ететін балықтардың биологиялық сипаттамаларына баға берілді: мөлшері, салмағы, сызықтық және салмақтық өсу қарқыны. Су қоймаларын пайдалану бойынша ұсыныстар берілген. 2026 жылғы 1 қаңтар мен 31 желтоқсан аралығындағы кезеңге шекті жол берілетін аулау анықталды.

◆ ◆ ◆

6. Жұмыстың атауы: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, балық пен басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемелерін, Халықаралық, Республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және Жайық-Каспий бассейнінің ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуін әзірлеу, сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау.

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00005

Іске асыру мерзімі: 2024 – 2025

Жұмыс түрі : қолданбалы зерттеулер

Мақсат: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу, балық және басқа да су жануарларын аулау лимиттерінің биологиялық негіздемелерін әзірлеу және Жайық-Каспий бассейнінің халықаралық, республикалық және жергілікті маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында балық аулау режимі мен реттеу бойынша ұсынымдар беру. Балықтардың негізгі кәсіпшілік және бекіре тұқымдас түрлері популяцияларының қазіргі жай –күйін бағалау, балық ресурстары мен басқа да су жануарларын алып қоюдың рұқсат етілген шекті көлемін есептеу, Жайық-Каспий бассейнінің су айдындарында балық аулауды ұтымды жүргізу бойынша ұсынымдар әзірлеу.

Зерттеу объектілері: Жайық өзені, Жайық өзені, Еділ өзені атырауының шығыс бөлігі (Қиғаш өзені) кіретін Жайық өзені.

Қолдану аймақтары: Жайық — Каспий бассейні ЕҚТА су айдындары (Жайық өзені, Жайық өзені, Еділ өзені атырауының шығыс бөлігі (Қиғаш өзені) сағалық кеңістігі бар Жайық өзені).

Алынған нәтижелер: осы биологиялық негіздемеде ұсынылған деректер негізінде шектеулер мен тыйымдар бойынша ұсынымдар, балықтардың көлемі, түрлері мен жас құрамы бойынша ұсынымдар және балық шаруашылығы мелиорациясы бойынша ұсынымдар әзірленді.

◆ ◆ ◆

7. Жұмыстың атауы: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, Балқаш — Алакөл бассейнінің халықаралық, республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың шекті жол берілетін балық және басқа да су жануарларын аулаудың биологиялық негіздемелерін әзірлеу, сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00007

Іске асыру мерзімі: 2024 – 2025

Жұмыс түрі : қолданбалы зерттеулер

Мақсат: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу, балық және басқа да су жануарларын аулау лимиттерінің биологиялық негіздемелерін әзірлеу және көлде балық аулау режимі мен реттеу бойынша ұсыныстар беру. Балқаш, Іле өзені және Іле өзені атырауының су айдындарында, Қапшағай және Іле өзендерінің су қоймаларында, орта Көлсай және Төменгі Көлсай көлдерінде және Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарында.

Зерттеу объектілері: балық аулау популяциясы және оз гидробиоценоздары. Балқаш, Іле өзенінің арналық бөлігі Қапшағай ГЭС-тен төмен және Іле өзенінің атырауы су айдындары, Қапшағай су қоймасы, тірек аймағы, Іле өзенінің жоғарғы ағысында, орта Көлсай және Төменгі Көлсай көлдері Алматы облысының ЕҚТА-да орналасқан және Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар резервтік су айдындары.

Қолдану аймақтары: Балқаш көлі, Іле өзені және Іле өзені атырауының су айдындарында, Қапшағай және Іле өзендері су қоймаларында, орта Көлсай және Төменгі Көлсай көлдерінде және Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарында.

Алынған нәтижелер: жүргізілген зерттеулер ихтиофаунаның даму тенденцияларын анықтауға, балық қорын бағалауға және оларды кәсіптік алып қоюдың оңтайлы нормаларын ұсынуға мүмкіндік береді. Биологиялық негіздемеде су ортасы мен оздың биологиялық ресурстарын кешенді зерттеу нәтижелері келтірілген. Балқаш, Іле өзені және Іле өзені атырауының су айдындарында, Қапшағай су қоймасында және өз. Іле, орта Көлсай және Төменгі Көлсай көлдерінде және Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарында 2025 жылдың көктемгі–жазғы және күзгі кезеңдерінде жыныстық жетілудің басталуының орташа жасына тең кезеңдегі негізгі кәсіпшілік балық түрлерінің биологиялық көрсеткіштерінің көпжылдық динамикасына талдау жасалады. Балық түрлерінің популяцияларының өлшемдік-салмақтық, жас, жыныстық құрылымдары талданады. Балық аулау режимін оңтайландыру бойынша ұсыныстар (кәсіптік шара, балық аулау құралдарындағы ұяшықтың мөлшері (қадамы), оның ішінде шектеулер мен тыйымдар, балық шаруашылығы мелиорациясы және балық қорын сақтау және тұрақты пайдалану үшін су айдындарын балықтандыру бойынша ұсыныстар келтірілген. Балықтардың негізгі Кәсіптік түрлерінің популяцияларының қазіргі жағдайын талдау негізінде олардың 2026 жылға арналған шекті рұқсат етілген аулануы (PDU) есептелген

◆ ◆ ◆

8. Жұмыстың атауы: балық шаруашылығы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін айқындау, балық және басқа да су жануарларын шекті жол берілетін аулаудың биологиялық негіздемелерін, Халықаралық, Республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарында және Тобыл-Торғай бассейнінің ЕҚТА су айдындарында балық аулаудың режимі мен реттелуін әзірлеу, сондай-ақ жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарындағы балық ресурстарының жай-күйін бағалау

Тапсырыс беруші: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті

Мемлекеттік тіркеу нөмірі: 0125РК00002

Іске асыру мерзімі: 2024 – 2025

Жұмыс түрі : қолданбалы зерттеулер

Мақсат: Тобыл өзенінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу, балық және басқа да су жануарларын (шаяндар және басқа да омыртқасыздар) аулау лимиттерінің биологиялық негіздемесін әзірлеу және Тобыл өзенінің халықаралық маңызы бар балық шаруашылығы су айдынында балық аулау режимі мен реттеу бойынша ұсыныстар беру; жергілікті маңызы бар су айдындарының акваториясы бойынша балық және басқа да су биологиялық ресурстарының кәсіпшілік қорларының жай-күйін бағалау және оларды бөлу үшін ғылыми зерттеулер жүргізу, жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарының балық ресурстарын пайдалануға биологиялық негіздемелер дайындау, балық шаруашылығын мелиорациялау, балық аулау режимін оңтайландыру және реттеу жөніндегі іс-шараларды жүргізу.

Зерттеу объектілері: Республикалық (Тобыл өзені) және жергілікті маңызы бар Қостанай (Меңдіқара ауданындағы Қарақамыс көлі, Денисов ауданындағы ащиосексай логы, Қостанай ауданындағы Кіші Шишікөл көлі, Федоров ауданындағы Ұзынкөл және үлкен Қоржынкөл көлдері) және Ақтөбе (Ойыл ауданындағы Күрттікөл көлі, Қалалыкөл тоғаны) су айдындарының экожүйелері иыз тілінде Шалқар ауданындағы Ескі Шалқар көлі және Қобда ауданындағы Егіндібұлақ тоғаны).

Қолдану аймақтары: Қостанай ауданындағы Республикалық (Тобыл өзені) және жергілікті маңызы бар су айдындары (Меңдіқара ауданындағы Қарақамыс көлі, Денисов ауданындағы ащысексай логы, Қостанай ауданындағы Кіші Шишікөл көлі, Федоров ауданындағы Ұзынкөл және үлкен Қоржынкөл көлдері) және Ақтөбе (Ойыл ауданындағы Күрттікөл көлі, Калыз ауданындағы Қалалыкөл тоғаны, ескі Көл Шалқар Шалқар ауданында және Қобда ауданындағы Егіндібұлақ тоғанында).

Алынған нәтижелер: Тобыл өзенінің балық өнімділігін анықтау бойынша ғылыми зерттеулер жүргізілді, балық және басқа да су жануарларын (шаяндар және басқа да омыртқасыздар) аулау лимиттерінің биологиялық негіздемесі әзірленді, р халықаралық маңызы бар балық шаруашылығы су айдынында балық аулау режимі мен реттеу бойынша ұсыныстар берілді. Тобыл, жергілікті маңызы бар су айдындарының акваториясы бойынша балық және басқа да су биологиялық ресурстарының жай-күйін бағалау және бөлу үшін ғылыми зерттеулер жүргізілді, жергілікті маңызы бар резервтік су айдындарының балық ресурстарын пайдалануға биологиялық негіздемелер дайындалды, балық шаруашылығы мелиорациясы, балық аулау режимін оңтайландыру және реттеу жөніндегі іс-шаралар жүргізілді.

Бюджеттік бағдарлама 019: аквакультура саласындағы инновациялар

by Aijan

«Маңғыстау облысында заңды бекіре балық өнімдерінің түрлері мен санын көбейту және олардың экспорттық және ішкі әлеуетін арттыру үшін тірі әдісті қолдана отырып, тағамдық уылдырық алу үшін толықтырушы аналық үйірлерді дайындаудың инновациялық технологияларын енгізу» 019 бағдарламасы

Өтініш беруші: Маңғыстау облыстық балық шаруашылығы департаменті

Грант алушы: «Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС

Жоба мақсаты: Маңғыстау облысындағы балық өсіру зауытында өнімділікті арттыру және жоғары сапалы тағамдық уылдырықтың тұрақты өндірісін қамтамасыз ету үшін толықтырушы аналық үйірлерді дайындаудың тиімді әдістерін енгізу.

Жоба мақсаттары (20 ай ішінде 3 іс-шара):

— жыныс өнімдері пісіп-жетілген толықтырушы аналық үйірлерін сұрыптаудың технологиялық әдістерін енгізу;

— Тағамдық уылдырық өндірісінің тиімділігін арттыру үшін толықтырушы аналық үйірлерді арнайы жемдерді енгізу;

— Қайталап пайдалану үшін пайдаланылған аналық үйірлерді сақтау және қалпына келтіру мүмкіндігімен тағамдық бекіре уылдырығын жыл сайын өндірудің технологиялық әдістерін енгізу.

Жобаның орналасқан жері: Kazakh Osseter» ғылыми-өндірістік мекемесі

Жобаның ұзақтығы: 2025-2027

Күтілетін нәтижелер:

— Аналық үйірлерді мақсатты түрде тағамдық уылдырық алуды қалыптастырудың технологиялық бағалау әдістері әзірленеді және енгізіледі;

— «Kazakh Osseter» ҒӨМ-де аналық үйірлерді күтіп ұстау жағдайларын оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірленеді және жоғары сапалы тағамдық уылдырық өндіру үшін енгізіледі.

— Маңғыстау облысындағы «Kazakh Osseter» ҒӨМ –де аналық үйірлерді күтіп ұстаудың инновациялық тәжірибелері әзірленеді және енгізіледі.

— Маңғыстау облысындағы агробизнес субъектілеріне аймақтағы балық фермаларында өндірілген балық өнімдерін сатуға көмек көрсетіледі.

— «Kazakh Osseter» ҒӨМ ЖШС негізгі қызметкерлері жоғарыда аталған инновациялық әдіс бойынша оқытылады және тұрақты өндірісті одан әрі қамтамасыз ету құзыреттілігіне ие болады.

2025-2026 жылдары алынған нәтижелер:

Бекіре балықтарын сұрыптау (бекіре балықтарының өнімділік қасиеттерін кейіннен пайдалану үшін бағалау) және түгендеу жүргізілді;

Тағамдық уылдырық өндіру үшін перспективалы аналықтар таңдалды.

Аналық уылдырық овуляциялық жетілу үшін қыстату бассейнінде ұсталды.

Тірі әдіспен 20 кг тағамдық уылдырық алынды

 

 

 

 

Қапшағай суқоймасында және Іле өзенінде жүргізіліп жатқан ғылыми-зерттеу жұмыстары

by Aijan

2026 жылғы 12 мамырдан бастап қазіргі уақытқа дейін экспедициялық жасақ құрамында экспедициялық отрядтың жетекшісі С.Ж. Макамбетов, ихтиология зертханасының меңгерушісі Е.Т. Сансызбаев, ғылыми қызметкерлер Б.С. Пангереев пен Л.А. Жданко, әкімшілік-шаруашылық бөлімінің меңгерушісі Е.Ж. Кошербаев, сондай-ақ жүргізушілер Н.К. Сахарин және А.Ж. Сазанбаев 021 бюджеттік бағдарламасы (100 бағдарламалық тармақ) және 267 бюджеттік бағдарламасы (101 бағдарламалық тармақ) аясында Қапшағай су қоймасы мен Іле өзенінде ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде.

Жұмыстың мақсаты – Қапшағай суқоймасында, құярлық аймақта, Іле өзенінде (жоғары ағысы) балық ресурстары мен өзге де су жануарларының рұқсат етілетін шектеулі ауланатын мөлшерін есептеу және кәсіпті тиімді жүргізу жөнінде ұсыныстар беру үшін басты кәсіптік балық түрлерінің популяцияларының қазіргі кездегі жағдайын бағалау, сонымен қатар, биологиялық әртүрлілік динамикасын талдау және оны сақтау жөніндегі шараларды әзірлеу.

Қазіргі таңда экспедициялық отряд төмендегідей кешенді (гидрохимиялық, гидробиологиялық, ихтиологиялық) ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде:
– Мониторингтік станциялардан гидробиологиялық, гидрохимиялық және ихтиологиялық сынамалар алынуды.
– Балық популяцияларының биологиялық көрсеткіштерін талдау, оның ішінде өлшемдік-салмақтық сипаттамаларын, сондай-ақ жынысы мен жетілу сатысын анықтау;
– Қапшағай су қоймасы мен Іле өзеніндегі негізгі кәсіптік балық түрлерінің тұқымдылығын анықтау үшін сынамалар алу;
– Алдын ала белгіленген нүктелерде эхолоттық түсірілім жүргізу және зерттеу аймағындағы кәсіптік жағдайды талдау;
Қапшағай суқоймасында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу кезеңінде Балқаш-Алакөл облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы (БАОББШИ) Қапшағай балық инспекциясы бөлімінің бас маманы Советхан Ш.С. қатысуда.

 Кешенді зерттеу жұмыстары 2026 жылдың 13 маусымына дейін жалғасады.

 

Алакөл көлдер жүйесіндегі ғылыми зерттеулер

by Aijan

2026 жылғы 8 мамырдан бастап қазіргі уақытқа дейін экспедициялық жасақ құрамында экспедициялық отрядтың жетекшісі С. Қарлыбайұлы, ғылыми қызметкер Д.С. Бектуров, ғылыми қызметкер м.а. Р. Игилик, кіші ғылыми қызметкер С.А. Өтеген және лаборант-жүргізуші Н.Б. Абишев 021 бюджеттік бағдарламасы (100 бағдарламалық тармақ) және 267 бюджеттік бағдарламасы (101 бағдарламалық тармақ) аясында Алакөл көлдер жүйесінде ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде.

Жұмыстың мақсаты – Алакөл көлдер жүйесінде балық ресурстары мен өзге де су жануарларының рұқсат етілетін шектеулі ауланатын мөлшерін есептеу және кәсіпті тиімді жүргізу жөнінде ұсыныстар беру үшін басты кәсіптік балық түрлерінің популяцияларының қазіргі кездегі жағдайын бағалау, сонымен қатар, биологиялық әртүрлілік динамикасын талдау және оны сақтау жөніндегі шараларды әзірлеу.

Қазіргі таңда экспедициялық отряд төмендегідей кешенді (гидрохимиялық, гидробиологиялық, ихтиологиялық) ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде:
– Мониторингтік станциялардан гидробиологиялық, гидрохимиялық және ихтиологиялық сынамалар алынуды.
– Балық популяцияларының биологиялық көрсеткіштерін талдау, оның ішінде өлшемдік-салмақтық сипаттамаларын, сондай-ақ жынысы мен жетілу сатысын анықтау;
– Алакөл көлдер жүйесінде негізгі кәсіптік балық түрлерінің тұқымдылығын анықтау үшін сынамалар алу;
– Алдын ала белгіленген нүктелерде эхолоттық түсірілім жүргізу және зерттеу аймағындағы кәсіптік жағдайды талдау;

Алакөл көлдер жүйесінде ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу кезеңінде Балқаш-Алакөл облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы (БАОББШИ) Алакөл балық инспекциясы бөлімінің бас маманы Куленова Ш.Б. қатысуда. Кешенді зерттеу жұмыстары 2026 жылдың 16 маусымына дейін жалғасады.

Қиғаш өзенінде кешенді мониторинг жүргізу

by Aijan

2026 жылғы 19-31 мамыр аралығында «Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС қызметкерлері «Магистральдық су құбыры» ЖШС-мен жасалған келісімшарт аясында трансшекаралық Қиғаш өзенінде кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге кірісті. Зерттеу тақырыбы: «Астрахань–Маңғышлақ» магистральдық су құбырының «Қиғаш» бас су айдау сорғы станциясының су тарту құрылысының шаруашылық қызметі нәтижесінде Қиғаш өзенінің балық ресурстары мен басқа да су жануарларына келтірілетін залалдың өтемақы мөлшерін бағалау (есептеу), сондай-ақ балық қорғау құрылғысының тиімділігін анықтау».

Маусымдық мониторинг аясында «БШҒӨО» ЖШС бас бөлімшесінің ғалыми қызметкерлер Асылбекова С.Ж., сондай-ақ Атырау филиалының мамандары Кадимов Б.Л., Сүлейменов С.Б. және Абдошова М.М. балық ресурстарының және олардың қоректік базасының, соның ішінде зоопланктон мен фитопланктонның жай-күйін бағалауға бағытталған гидробиологиялық сынамалар алуда. Сонымен қатар жұмыстар барысында су тарту құрылыстарында орнатылған балық қорғау құрылғыларының шабақтардың қырылуын болдырмау мақсатындағы тиімділігі зерттелуде.

Қиғаш өзені трансшекаралық су нысаны болып табылады. Жүйелі ғылыми бағалау осы стратегиялық маңызы бар өңірдегі биоалуантүрлілікті сақтау, балықтардың көші-қон жолдарын және олардың табиғи көбею жағдайларын қорғау бойынша тиімді шараларды әзірлеуге мүмкіндік береді.

Page 1 of 9
1 2 3 … 9